Prawo do opieki nad dzieckiem na świecie

Prawo do opieki nad dzieckiem jest w różny sposób uregulowane w wielu państwach na całym świecie. Dotyczy to zarówno samego nazewnictwa (nie wszędzie stosuje się termin „odpowiedzialność rodzicielska”, lecz np. jest to „prawo do pieczy nad dzieckiem”), jak i zakresu praw wynikających z tego tytułu (o czym rodzic ma prawo samodzielnie decydować).

Prawo do opieki nad dzieckiem za granicą

W wielu krajach rozróżnia się sytuację prawną rodziców żyjących w związku małżeńskim i rodziców nie będących małżeństwem. W takich krajach z mocy prawa nie istnieje wspólna „odpowiedzialność rodzicielska” nawet w stosunku do dzieci pochodzących ze związków partnerskich. Do takich krajów należą m.in. Niemcy oraz Wielka Brytania.

Niezależnie od tego, czy rodzice są małżeństwem czy nie: często rodzic, u którego mieszka dziecko, ma prawo samodzielnie decydować tylko o sprawach życia codziennego (nawet jeśli sprawuje wyłączną władzę rodzicielską). W wielu krajach należy uzyskać zgodę drugiego rodzica na przeprowadzkę dziecka za granicę (dotyczy to nawet każdego wyjazdu z kraju niezależnie od celu podróży). Ten obowiązek zachodzi również wtedy, gdy dany rodzic nie mieszka z dzieckiem i nie ma prawa do ustalania miejsca zamieszkania dziecka ani prawa do pieczy nad nim. W związku z powyższym rodzic, który zamierza przeprowadzić się z innego kraju do Polski, powinien w każdym przypadku dokładnie sprawdzić, czy ma do tego prawo. W przeciwnym razie matka/ojciec naraża się na ryzyko zatrzymania na granicy lub odesłania dziecka w trybie postępowania dotyczącego uprowadzenia dziecka na podstawie konwencji haskiej.

Przepisy prawne bardzo różnią się od siebie na całym świecie. Dlatego kwestię, czy i jakie prawa przysługują rodzicom zgodnie z zagranicznymi przepisami prawa, można i należy rozpatrywać indywidualnie w zależności od konkretnego przypadku.

Przeprowadzka z dzieckiem do innego kraju

Przeprowadzka do innego kraju może również wywoływać skutki w zakresie prawa do opieki nad dzieckiem. Według większości międzynarodowych przepisów regulujących władzę rodzicielską nad dzieckiem, z mocy prawa obowiązuje prawo miejsca stałego pobytu dziecka.

Ważna wskazówka:

Z reguły tuż po wyjeździe z dzieckiem za granicę w dalszym ciągu obowiązuje poprzedni reżim prawny. System prawny państwa docelowego będzie obowiązywał od chwili, w której możemy stwierdzić, że pobyt dziecka w nowym kraju ma charakter trwały.

Między państwami sygnatariuszami konwencji haskiej o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci obowiązuje ponadto jedna szczególna regulacja: państwa te kierują się zasadą, że w związku z przeprowadzką można nabyć prawa rodzicielskie, ale nie można ich utracić.

Uznawanie polskich i zagranicznych orzeczeń dotyczących władzy rodzicielskiej

Nie budzi wątpliwości, że orzeczenie sądu jest skuteczne w kraju, w którym zostało wydane. Natomiast większym problemem jest wyjaśnienie kwestii, czy orzeczenie może być uznane za granicą i w jaki sposób? Na całym świecie obowiązuje podstawowa zasada dopuszczalności uznawania zagranicznych orzeczeń. Jednak realizacja tego celu wymaga często przeprowadzenia odpowiedniego postępowania. Również w tym przypadku pomocne są międzynarodowe przepisy. Postanowienia ułatwiające uznawanie i wykonywanie orzeczeń zawierają następujące akty prawne: europejskie rozporządzenie Bruksela IIa, europejska konwencja o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń dotyczących pieczy nad dzieckiem oraz o przywracaniu pieczy nad dzieckiem, konwencja o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci. Postanowienia te wywołują skutki między wszystkimi umawiającymi się państwami.

 

ISS Polska funkcjonuje jako dział Terenowego Komitetu Ochrony Praw Dziecka w Poznaniu, stowarzyszenia posiadającego osobowość prawną, wpisanego do KRS pod nr 0000146124.
TKOPD w Poznaniu
Oddział ISS Polska

ul. Garbary 97/8, 61-757 Poznań
konto: PKO B.P. S.A.
29102040270000180203569795
tel.: 61 855 22 78
e-mail: biuro@isspolska.org
Poinformuj o nas znajomych: