Drugi rodzic uprowadził dziecko do kraju objętego konwencją haską

1. Wniosek o wydanie dziecka w trybie konwencji haskiej dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę

Jeżeli metody zażegnania konfliktu zawiodły i dziecko zostało uprowadzone do państwa będącym sygnatariuszem konwencji haskiej dotyczącej uprowadzenia dzieci, istnieje możliwość zwrócenia się do tzw. organu centralnego z wnioskiem o wydanie dziecka.

Konwencja haska dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę ma na celu zagwarantowanie niezwłocznego powrotu dziecka do państwa jego pochodzenia. Zakłada się przy tym, że niezwłoczny powrót dziecka leży w jego najlepszym interesie. Dlatego konwencja przewiduje tylko wyjątkowe przypadki, w których można odmówić zarządzenia powrotu dziecka. Orzeczenie o władzy rodzicielskiej i orzeczenie w sprawie kontaktów z dzieckiem powinno zapaść w państwie, w którym rodzina mieszkała przed uprowadzeniem dziecka. W niektórych państwach należy dodatkowo uzyskać zgodę (od drugiego rodzica lub wydane przez sąd) na wyjazd z dzieckiem z kraju.

W większości państw Unii Europejskiej obowiązuje tzw. rozporządzenie Bruksela IIa, które jest uzupełnieniem konwencji haskiej.

Gdzie i jak należy złożyć wniosek?

Wniosek można złożyć do tzw. organu centralnego. W Polsce jest to Ministerstwo Sprawiedliwości w Warszawie. Organ centralny przekazuje ten wniosek do organu centralnego państwa, do którego dziecko zostało uprowadzone. Tamtejszy organ centralny podejmuje stosowne środki zgodnie z obowiązującym prawem. Wniosek można również złożyć na Komisariacie Policji oraz w sądzie rodzinnym. Zostaną one przekazane do Ministerstwa Sprawiedliwości.

Termin złożenia wniosku o wydanie dziecka

Wniosek o wydanie dziecka należy złożyć niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie jednego roku. Jeżeli od dnia uprowadzenia upłynął ponad rok, wydanie dziecka jest wykluczone, jeżeli drugi rodzic udowodni, że dziecko przystosowało się już do swojego nowego środowiska.

Koszty

Polski organ centralny i właściwy zagraniczny organ centralny nie pobierają żadnych opłat. Należy opłacić jedynie

  • koszty niezbędnego tłumaczenia (tłumaczone są wnioski, powiadomienia i inne pisma). Po spełnieniu określonych warunków istnieje możliwość zwolnienia z kosztów tłumaczenia oraz uzyskania pomocy prawnej – zwolnienie z kosztów postępowania).
  • w niektórych państwach należy opłacić koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego

 2. Wniosek z pominięciem pośrednictwa polskiego organu centralnego

Nie ma obowiązku korzystania z pomocy organu centralnego w Warszawie. Rodzice mogą nawiązać bezpośredni kontakt z organem centralnym za granicą. Rodzice mogą też zwrócić się bezpośrednio do sądów w innym państwie z wnioskiem o wydanie dziecka.

W takim wypadku należy zawsze sprawdzić, czy istnieje konieczność uzyskania pomocy prawnej i powierzenia sprawy miejscowemu adwokatowi.

Wskazówka: Postępowanie sądowe nie tylko wiąże się z wysokimi kosztami i długo trwa. Niemal zawsze oznacza też duże obciążenie psychiczne – zarówno dla rodziców, jak i dla dzieci.

Poza tym zarządzenie przez sąd wydania dziecka nie zawsze jest tym jedynym rozwiązaniem, które leży w najlepszym interesie dziecka bądź w pełni zaspokaja potrzeby rodziców. Dzieje się tak na przykład w sytuacji, w której dziecko najpierw wraca do kraju swojego pochodzenia, a następnie znowu z niego wyjeżdża, ponieważ rodzic, który uprowadził dziecko, otrzymuje jednak pozwolenie na wyjazd. Można też sobie wyobrazić sytuację, w której jednemu z rodziców od samego początku zależy jedynie na uregulowaniu kwestii kontaktów z dzieckiem, więc zgadza się na przeprowadzkę.

Mając to na uwadze, nie należy rezygnować z podejmowania prób polubownego rozwiązania problemu czyli mediacji. Rodzice zawsze powinni zdawać sobie sprawę z tego, że najważniejsze jest dobro ich dziecka, a nie przysługujące im prawa. Zainteresowanym osobom chętnie udzielimy wszelkich informacji. Zapraszamy!

3. Porozumienie mediacyjne

W ramach postępowania prowadzonego w trybie konwencji haskiej istnieje również możliwość zawarcia porozumienia bez konieczności uzyskania orzeczenia sądowego. Wiele sądów oferuje możliwość podjęcia mediacji w trakcie postępowania. Tego rodzaju mediacja jest dobrowolna. Wówczas – oprócz kwestii, czy dziecko powróci do kraju i na jakich warunkach – można też omówić takie sprawy, jak kontakty dziecka z rodzicami, ich częstotliwość oraz miejsce i terminy spotkań? Czy będą płacone alimenty, co zrobić ze wspólnymi meblami? Następnie sędzia nadaje dokonanym uzgodnieniom formę, w której zawarte porozumienie jest prawnie skuteczne i możliwe do zrealizowania.

Sąd orzeka o powrocie dziecka, jeżeli mediacja nie przyniesie skutku.

Należy zadbać o to, aby zawarte porozumienie było prawnie skuteczne również w drugim kraju. W większości państw Wspólnoty Europejskiej obowiązuje w tym zakresie również rozporządzenie Bruksela IIa. Niezależnie od powyższego, w każdym indywidualnym przypadku należy ponadto sprawdzić, jakie są możliwości realizacji postanowień, które nie dotyczą powrotu dziecka, lecz np. kwestii zasądzenia lub egzekucji alimentów za granicą lub prawa do kontaktu z dzieckiem.

 

ISS Polska funkcjonuje jako dział Terenowego Komitetu Ochrony Praw Dziecka w Poznaniu, stowarzyszenia posiadającego osobowość prawną, wpisanego do KRS pod nr 0000146124.
TKOPD w Poznaniu
Oddział ISS Polska

ul. Garbary 97/8, 61-757 Poznań
konto: PKO B.P. S.A.
29102040270000180203569795
tel.: 61 855 22 78
e-mail: biuro@isspolska.org
Poinformuj o nas znajomych: